प्रदीपज्वालाभिर्दिवसकरनीराजनविधिः
सुधासूतेश्चन्द्रोपलजललवैरर्घ्यरचना ।
स्वकीयैरम्भोभिः सलिलनिधिसौहित्यकरणं
त्वदीयाभिर्वाग्भिस्तव जननि वाचां स्तुतिरियम् ॥ 100 ॥
“Pradeepajjwaalaabhirdivasakaraneeraajanavidhihi
Sudhaasootheyshchandropalajalalavairarghyarachanaa!
Svakeeyairambhobhihi Salilanidhisouhithyakaranam
Thvadeeyaabhirvaagbhisthava Janani Vaachaam Sthuthiriyam!”
Word-by-word meaning
- He Vāchām Janani: O Mother who is the source of all speech! O Goddess of Speech!
- Svakīyābhiḥ: With one’s own
- Pradīpa-jvālābhiḥ: Flames of a lamp
- Divasakara-nīrājana-vidhiḥ: Performing ārati to the Sun
- Svakīyaiḥ: With his own
- Chandropala-jala-lavaiḥ: Drops of water arising from the moonstone (Chandrakānta)
- Sudhāsūteḥ: To the Moon
- Arghya-rachanā: Making an offering of arghya
- Svakīyaiḥ ambhobhiḥ: With its own waters
- Salilanidhi-sauhitya-karaṇam: Satisfying or honoring the ocean
- Tvadīyābhiḥ vāgbhiḥ: With words that are Yours
- Tava iyam stutiḥ: This hymn of praise to You
Adi Shankara says with great humility that praising Ambika with the very power bestowed by Ambika is like offering the flame of a lamp to the brilliantly shining Sun.
He declares that this garland of verses could not have been composed by him except through the grace of the Divine Mother.
O Mother, the source of all words! I praise You with this garland of verses composed from the very words that You have bestowed upon me.
Doing so is like:
- showing the light of a lamp to the Sun, who himself illuminates all the worlds;
- offering arghya to the Moon, whose rays shower nectar, using water that flows from a moonstone under the Moon’s own influence; or
- standing in the ocean, taking water belonging to the ocean itself, and offering that very water back to the Ocean to satisfy and honor it.
The essential idea is that everything used to praise the Divine Mother already belongs to Her and originates from Her.
The deeper significance
Several verses of Saundarya Lahari (15, 16, 17, 75 and 98) explain that knowledge and poetic ability arise in a devotee through the grace of Devi.
Therefore, composing a hymn to Devi using poetic power received from Devi herself might initially appear somewhat improper. It might be compared to receiving money freely from someone and then using that same money to honor the giver.
Yet this is exactly what happens in traditional worship.
At sacred times such as Uttarayana, we worship the Sun and offer camphor ārati. But the brilliance of that nīrājana ultimately belongs to the Sun himself.
After a lunar eclipse, water flowing from a Chandrakānta or moonstone is offered as arghya to the Moon.
Likewise, on sacred occasions, after bathing in the ocean, we take seawater itself and offer it as arghya to the Lord of the Ocean.
In the same way, there is nothing improper about worshipping Devi through the eloquence and poetic ability that arose through Devi’s own grace.
With this thought, Adi Shankara brings this magnificent hymn to its conclusion.
The humility expressed in the final verse
According to the explanation, reciting this single verse is said to confer the merit of reciting all 100 verses of Saundarya Lahari.
Above all, this verse embodies vinaya sampat, the wealth of humility.
Saundarya Lahari, this “Wave of Beauty,” overflows with the subtleties of Mantra Shastra, incomparable similes, elegance of expression, richness of meaning, philosophical exposition and the highest spiritual ideals.
Yet after offering this magnificent garland of poetry to the Divine Mother, Sri Shankara Bhagavatpada ends not by claiming authorship or greatness, but by expressing complete freedom from ego.
By saying:
“This hymn to You has been composed with words that are Yours,”
he acknowledges that even the words with which he praises the Goddess originate from the Goddess herself.
The commentary also sees in this declaration an expression of the Acharya’s Advaitic state of mind, where the distinction between giver, gift and receiver ultimately disappears.
Traditional benefits attributed to this verse
The commentary states that repeated recitation of this verse is believed to bring benefits such as:
- relief from illnesses,
- attainment of desired objectives, and
- success in one’s endeavors.
Essence of the verse
The entire teaching can be condensed into one beautiful thought:
“O Divine Mother, even the words with which I praise You are Your gift. My praise adds nothing to Your glory. I am merely offering back to You what was Yours from the beginning, just as one offers light to the Sun, the Moon’s own water to the Moon, or the ocean’s own water to the ocean.”
Thus concludes Saundarya Lahari, bestowed by Sri Shankara Bhagavatpada Acharya.
100. ஸகல ஸித்தி
प्रदीपज्वालाभिर्दिवसकरनीराजनविधिः
सुधासूतेश्चन्द्रोपलजललवैरर्घ्यरचना ।
स्वकीयैरम्भोभिः सलिलनिधिसौहित्यकरणं
त्वदीयाभिर्वाग्भिस्तव जननि वाचां स्तुतिरियम् ॥ 100 ॥
ப்ரதீ³பஜ்வாலாபி⁴ர்தி³வஸகரநீராஜனவிதி⁴꞉
ஸுதா⁴ஸூதேஶ்சந்த்³ரோபலஜலலவைரர்க்⁴யரசனா .
ஸ்வகீயைரம்போ⁴பி⁴꞉ ஸலிலநிதி⁴ஸௌஹித்யகரணம்ʼ
த்வதீ³யாபி⁴ர்வாக்³பி⁴ஸ்தவ ஜனனி வாசாம்ʼ ஸ்துதிரியம் .. 100 ..
हे वाचां जननि – ஹே வாசாம்ʼ ஜனனி – ஹே வாகதீச்வரி!
स्वकीयाभिः – ஸ்வகீயாபி⁴꞉ – (எப்படி) தன்னுடைய
प्रदीपज्वालाभिः – ப்ரதீ³பஜ்வாலாபி⁴꞉ – அக்னி ஜ்வாலைகளால்
दिवसकरनीराजनविधिः – தி³வஸகரநீராஜனவிதி⁴꞉ – சூரியனுக்கு மங்கலஹாரதி செய்யப்படுகிறதோ
स्व्कीयैः – ஸ்வ்கீயை꞉ – தன்னுடையதான
चन्द्रोपलजललवैः – சந்த்³ரோபலஜலலவை꞉ – சந்த்ரகாந்தக் கல்லிலிருந்து பெருகும் ஜலங்களால்
सुधासूतेः – ஸுதா⁴ஸூதே꞉ – சந்த்ரனுக்கு
अर्घ्यरचना- அர்க்⁴யரசநா – அர்க்யப்ரதானம் செய்வது போலும்
स्वकीयैः – ஸ்வகீயை꞉ – தன்னுடையதான
अम्भोभिः – அம்போ⁴பி⁴꞉ – ஜலங்களால்
सलिलनिधिसौहित्यकरणं – ஸலிலநிதி⁴ஸௌஹித்யகரணம்ʼ – ஸமுத்திரத்தை திருப்தி செய்து வைப்பதோ (அப்படியே)
त्वदीयाभिः – த்வதீ³யாபி⁴꞉ – உன்னுடையதான
वाग्भिः – வாக்³பி⁴꞉ – வாக்குகளால்
तव – தவ – உன்னுடைய
इयं – இயம்ʼ – இந்த
स्तुतिः – ஸ்துதி꞉ – ஸ்தோத்திரம் (செய்யப்படுகிறது)
அம்பிகை அளித்த சக்தியைக் கொண்டு அம்பிகை மீது ஸ்தோத்திரம் செய்வது, ஒளிவிடும் சூரியனுக்கு கற்பூர தீபம் ஏற்றிக் காட்டுவதுபோல என்று தன்னடக்கமாகக் கூறுகிறார் ஆதிசங்கரர். இப்பாமாலையை தானியற்றியது தேவியின் அருளாலேயன்றி வேறில்லை என்கிறார். சொற்களுக்கெல்லாம் பிறப்பிடமாகிய தாயே! நீ அளித்த பிச்சையான சொற்களால் இயற்றப்பட்ட இப்பாமாலையால் யான் உன்னை துதிப்பது, தீவட்டியின் ஒளி கொண்டு, ஸகல உலகங்களையும் பிரகாசிக்கச் செய்கின்ற சூரியனுக்குக் கற்பூரம் காட்டுவதுபோலும், அமுதத்தைப் பொழியும் கிரணங்களையுடைய சந்திரனுக்கு, சந்த்ரகாந்தக் கல்லில் சுரக்கும் ஜலத்தைக்கொண்டு அவனுக்கு அர்க்யப் பிரதானம் செய்வதுபோல், நாநாவிதமான ரத்தினங்களுக்கும் ஜலங்களுக்கும் ஆதாரமான ஸமுத்திரத்தில் நின்றுகொண்டு, அவனுடையதான ஜலத்தை எடுத்து, அச்சமுத்திரத்தை திருப்தி செய்து வைப்பது போலும் இருக்கிறது !
தேவியின் அனுகிரஹத்தால்தான் ஞானமும் கவிதையும் உபாஸகனுக்கு ஏற்படுகிறது என்று பல ச்லோகங்களில் (15, 16, 17, 75, 98) சொல்லப்பட்டது. அப்படி தேவியின் அனுகிரஹத்தால் அடைந்த கவிதாசக்தியைக் கொண்டு, தேவியை ஸ்தோத்திரம் செய்வது என்பது உபசாரத்துக்கு சற்று விரோதமாகத் தோன்றும். ஒருவரிடமிருந்து பணத்தை இலவசமாகப் பெற்று, அதைக்கொண்டே அவருக்கு மரியாதை செய்வது நகைப்புக்குரிய செயல் அல்லவோ. ஆனால் சூரிய பகவானுக்கும், சந்த்ரனுக்கும் ஸமுத்திர ராஜாவுக்கும் உசிதமான ஸமயங்களில் கற்பூர ஹாரத்தியோ, அல்லது அர்க்ய ப்ரதானமோ நாம் செய்யும்போது இந்த முறையில் தான் செய்கிறோம். உத்தராயணம் முதலிய புண்யகாலங்களில், சூரிய பூஜை செய்யும்போது, கற்பூர ஹாரதி செய்கிறோம். இந்த நீராஜநம் சூரியனின் பிரகாசம்தான். சந்திரகிரஹணம் விட்டபிறகு சந்திரகாந்தக்கல்லிலிருந்து விழும் ஜலத்தைக்கொண்டு சந்திரனுக்கு அர்க்ய பிரதானம் செய்கிறோம். புண்யகாலங்களில் ஸமுத்திர ஸ்னானம் செய்து, ஸமுத்திர ராஜாவுக்கு ஸமுத்ர ஜலத்தாலேயே அர்க்யப்ரதானம் செய்கிறோம். தேவியினுடைய அனுகிரஹத்தைக்கொண்டு அடைந்த வாக் விலாஸத்தால் தேவியையே பூஜை செய்வது சிஷ்டாசாரத்திற்கு விரோதமில்லை என்று சொல்லி இந்த உத்தமமான ஸ்தோத்திரத்தை முடிக்கிறார்.
இந்த ஒரு சுலோகத்தைப் பாராயணம் செய்தால் 100 ஸௌந்தர்ய லஹரி சுலோகங்களையும் பாராயணம் செய்த பலன் கிடைக்கும். இந்த சுலோகத்தில் வினய சம்பத்து அடங்கியுள்ளது. மந்த்ர சாஸ்திர நுணுக்கங்களும், ஒப்பற்ற உவமைகளும், வாக்கு நயமும், பொருள் நிறைவும், தத்வ நிரூபங்களும், உயர்ந்த குறிக்கோளும், நிரம்பி வழியும் இந்த அழகு அலைகளான ஸௌந்தர்யலஹரீ எனும் பாமாலையை அம்பாளுக்கு சாற்றி, முடிக்கும்போது ஸ்ரீ சங்கர பகவத்பாதர் தன்னுடைய அகம்பாவமாற்ற தன்மையை இந்த ஸ்தோத்திரத்தில் வெளிப்படுத்துகிறார். “உன்னுடைய வாக்குகளினால் இயற்றப்பட்ட” என்று அம்பிகையை நோக்கிச் சொல்வதால், ஆசார்யாளின் அத்வைத மனோநிலையும் தெளிவுபடுகிறது.
இந்த ச்லோகத்தை அதிகம் ஆவிர்த்தி செய்வதால், எல்லா நோய்களின் நிவாரணம், விரும்பியதையடைதல், எல்லா முயற்சிகளிலும் வெற்றி போன்ற பலன்கள் கிட்டும்.
ஸ்ரீ சங்கரபகவத் பாதாசார்யார் அருளிய ஸௌந்தர்யலஹரீ முற்றிற்று.
