दोषाश्रयमपि मां चन्द्रमिव भूषणाय स्वीकुरु इति प्रार्थयते – जडतेति। जडता मौढ्यं जडात्मता च, प्रकाशानाश्रयत्वमेव मौढ्यं सूर्यतेजसाऽभिभवात्‌ चन्द्रस्य प्रकाशानाश्रयत्वं तदा अमायां संभवति। पशुता पशुवत्‌ विवेकाभावः पशुता, सा च गुरुपत्नीग्रहणेन प्रसिद्धा। कलङ्किता कलङ्कलिङ्गत्वम्‌। कुटिलचरत्वं बिम्बकौटिल्येन संचरिष्णुत्वम्‌। एतेषां दोषाणां समुदायः चन्द्रेऽस्ति न मयि हे देव! हे राजमौले चन्द्रशेखर! भवदाभरणस्य भवतः भूषणत्वेन ग्रहणस्य किमिति पात्रं नास्ति? यद्यपि दोषवद᳭ग्रहणं बुद्धिशालिनो न संमन्यन्ते, त्वं तु दयावशात्‌ तदपि संमन्यसे। दोषयुक्तचन्द्रपरिग्रहादेवं प्रत्येमि। तस्माद्‌ मद᳭ग्रहणमपि युक्तमेवेति प्रार्थयितुरभिप्रायः ॥६९॥[1]

[1] अत्र व्यतिरेकालङ्कारः, उपमेये विशेषवचनात्‌ ।

பல தோஷங்களையுடைய சந்திரனை ஆதரித்தருளியது போலவே, என்னையும் ஆட்கொள்ளல் வேண்டுமென மன்றாடிக் கேட்கின்றனர்.

जडता – ஜட³தா – மூடமான ஜடத்வமும்

पशुता – பஶுதா – அறிவின்மையான பசுத்வமும்

कलंकिता – கலங்கிதா – குருதாரஹரணமான களங்கத்வமும்

कुटिलचरत्वं च ​ – குடிலசரத்வம் ச – கோணலாய் ஸஞ்சரிக்கும் குடில சரத்வமும்

मयि नास्ति – மயி நாஸ்தி – அக்குணங்கள் யாவும் உமது திருவருளால் என்னிடம் இல்லையே.

देव ​- தே³வ – ஹே தேவேச!

अस्ति यदि – அஸ்தி யதி³ – அவ்வாறு இருக்க,

राजमौले – ராஜமௌலே – சந்திரனை தலையில் அணிந்திருக்கும் ஏ பரமேச்வர!

भवदाभरणस्य​ – ப⁴வதா³ப⁴ரணஸ்ய – (அத்தோஷங்கள் நிறைந்த சந்திரனும்) தேவரீர் ஆபரணமாகக் கொள்ள

पात्रं – பாத்ரம்ʼ – தகுதியை அடைந்துள்ளவனாகிறான்.

नास्ति किम्? –  நாஸ்தி கிம்? – அக்குற்றங்களில்லாத நான் அத்தகுதியடையக் கூடாதோ? நிச்சயமாக ஆகுவேன்.

ஏ சந்திரசேகரனே! யாவைக்கும் எவர்க்கும் எப்போதும் தலைவனே! நீர் அடியாரது குற்றங்களைப் பொருட்படுத்தாது ஆட்கொள்ளும் குணப்பெருங் குன்று என்பதை கூர்ந்தறிந்தேன். எங்ஙனமெனில்? சந்திரனானவன் தன்னைத்தானே காத்துக்கொள்ள இயலாத சடத்தன்மையையும், தனக்கொரு தலைவனை வேண்டும் பசுத்தன்மையையும், தேய்ந்து வளர்ந்து ஸஞ்சரித்தலால் கோணல், குறைவுத்தன்மைகளையும், குருபத்னி கமனம், தேகத்தன்மை இவைகளால் களங்கத் தன்மையையும் உடைய அதிகக் குற்றமுடையவனாயிருந்தும், அவன் வேண்டியதற்கிரங்கி உமது சிரசில் தரித்துள்ளீர். அவ்வித குறைவுபாடுகளில் குறைந்த (இல்லாத) தன்மையை உடையவனாயிருக்கும் அடியேனைமட்டும், உம்மைத் தஞ்சமடைந்திருந்தும் ஆதரியாதது ஏன்? அல்லது அவனைவிட யான் அதிகக் குற்றமுடையவன் எனக் கருதப்படின், நீர் சிரசில் சந்திரசூடனாய் விளங்குவதே அடியாரைக் காப்பதில் தலையாயவனான் என யாவருக்கும் அறிவிப்பதாயிருப்பதனால், அழகிய குணத்தன்மை வாய்ந்த கிருபாநிதியாகிய நீர் பிரத்யட்சமாய்த் தரிசனம் தந்து எளியேனையும் ஆதரித்தருள்வது உமது கடனாகும் (என்பதாம்).

பேரொளியையுடைய ஹே தேவ! சந்திரனை நீ உனது தலையில்‌ ஜடாமுடிக்கு ஆபரணமாக சூடிக்கொண்டு அவனுக்கு அபயமளித்‌திருக்கிறாய். அவன்‌ அப்படி உன்னால்‌ மதிக்கப்படுவதற்கு தகுதி பெற்றவனில்லை. அவனிடம்‌ பல குறைகள்‌ இருக்கின்றன. அமாவாசையன்று சூரியனின்‌ ஒளியால்‌ தன்னொளி இழந்து மூடத் தன்மையை அடைந்து விடுகிறான்‌. எப்பொழுதும்‌ வக்ரமாகவே செல்‌கிறான்‌. அவனது பிம்பம்‌ குடிலமானது. பசுக்களைப் போலவே அவன்‌ விவேகமற்றவன்‌. தன்னை விட வயதில்‌ மூத்‌தவரின்‌ பத்தினியை விரும்பி களங்கமுள்ளவனாக ஆனவன்‌. இப்படி இவ்வளவு தோஷங்களையுடைய அந்தச்‌ சந்திரனை உனது தலைக்கு ஆபரணமாக நீ ஏற்றுக்‌ கொண்டிருக்கிறாய்‌. ஸாமான்யமானவர்கள்‌ குற்றமுள்ளவர்களை ஏற்றுக்கொள்‌வதில்லை. நீ அவனை ஏற்றுக்‌ கொண்டதற்குக் காரணம்‌ உனது கருணையே. குற்றங்குறையுள்ள சந்திரனைச்‌ சூடிய ஹே பெருமானே! எந்த விதமான களங்கமுமற்ற நான்‌ உனது கருணைக்குப்‌ பாத்திரனில்லையா! சந்திரனை ஏற்றுக்‌ கொண்ட நீ என்னையும்‌ ஏற்றுக்‌ கொள்வதுதான்‌ சரி.

குற்றங்குறை உள்ளவர்களை பலர் தன்னுடன் சேர்த்துக் கொள்வதில்லை. இருந்தாலும் பரம கருணாமூர்த்தியான ஸ்ரீ பரமேச்வரன் பல தோஷங்களுடன் கூடிய சந்திரனை தலையில் அணிந்து கொண்டிருக்கிறார். சந்திரன் அமாவாசையன்று பிரகாசமற்ற ஜடவஸ்துவாக ஆகிவிடுகிறான். பசுபோல் விவேகமற்று குருபத்நியை இச்சித்தான். உடலில் எப்பொழுதும் களங்கமுள்ளவன். உடல் மூளியாக இருந்தாலும் இங்குமங்கும் ஸஞ்சரித்துக்கொண்டே இருப்பவன். இவ்வித குற்றங்கள் நிறைந்த சந்திரனையே தலையில் அணிந்திருக்கும் தாங்கள் அவ்வித குற்றங்களுள் ஒன்றுகூட இல்லாத என்னை ஏன் ஏற்றுக் கொள்ளக் கூடாது என வினவுகிறார்.

தோஷத்தை கிரஹிப்பது ஒரு அசாதாரணமான குணம். அது பரமேச்வரனிடத்தில் மட்டும் இருக்கிறது. சந்திரனை சிரசில் தரிப்பது, பயங்கரமான விஷங்களுடன் கூடிய ஸர்ப்பங்களை ஆபரணமாக அணிவது, வைகுண்டம் முதலான லோகங்களை எரித்த ஆலஹால விஷத்தை கண்டத்தில் தரித்திருப்பது இவையெல்லாம் பரமேச்வரனின் கருணையின் பிரகடனங்கள். மேற்கண்ட பரமேச்வரனுடைய மஹிமையை மனதில் தியானம் செய்துகொண்டு இந்த ச்லோகத்தைச் சொல்லி நமஸ்கரிப்பவர்கள் ஸகலவிதமான பாபங்களிலிருந்து விடுபட்டவர்களாகி, மேன்மேலும் பூஜ்யதைக்கு பாத்திரமுள்ளவர்களாக ஆவார்கள் என்பதற்கு இந்த ச்லோகமே ப்ரமாணம்.

देव = हे महादेव !
राजमौले = हे राजेश्वर !
मयि = मुझ्में,
जडता = अचेतनता (या नितान्त मूर्खता),
पशुता = पशुरूपता,
कलंकिता = किसी कलंक वाला होना,
च = और
कुटिलचरत्वम्‌ = आचरण में कुटिलवा,
नास्ति = नहीं है ।
यदि = अगर,
अस्ति = है (भी, तो)
किम्‌ = क्या,
भवदाभरणस्य = आपका आभूषण वनने,
पात्रम्‌ = योग्य,
न = नहीं,
अस्मि = हूँ?

जड चर्म, पश मृग, कलंकी चन्द्र और चलने की वक्रता वाले साँप भगवान्‌ के आभरण हैं
अतः ऐसा कहा है । यह पशुता से पाशव प्रवृत्ति वाला होना समझना चाहिये । पूर्वोक्त पशुता को यहाँ नहीं कहा जा रहा है । अन्यथा पशुं माम्‌ (५) से विरोध होगा । अतः तात्पर्य है कि भक्ति का अनुष्ठान करने वाला आत्मसंयम आदि से जडतादि का परित्याग कर चुका है जिससे उसे अपने में कोई हीनदृष्टि नहीं करनी चाहिये ! मैं पापी हूँ आदि यदि पुनः-पुनः विचार किया जाये तो सचमुच ही पापी बनने की प्रवृत्ति होगी ऐसा मनोवैज्ञानिकों का मानना है । इसलिये ऐसा नहीं सोचना चाहिये । मैं जैसा हूँ वैसा भगवान्‌ के योग्य हूँ, यह सोचना चाहिये । इसे संभव बनाने के लिये ही करुणामय परमेश्वर ने जड आदि वस्तुओं को प्रेम से अपना रखा है । उन्हे देख हमें ढाँढस बँधता है कि हम परमात्मा के अयोग्य नहीं । इससे यह विपरीत वुद्धि न हो जाये कि हमें शुद्धि आदि लाने की जरूरत नहीं, इसलिये पहले कहा कि मुझमें जडता आदि नहीं है । अतः प्रयासपूर्वक जडतादि की निवृत्ति भी अभिप्रेत है । शिवभुजंग स्तोत्र में (स्तुतिकदम्ब पृ. २६) भी कहा है –
पशुं वोत्सि चेन्मां तमेवाधिरूढः कलंकीति वा मूर्ध्नि धत्से तमेव । .
द्विजिह्वः पुनः सोऽपि ते कण्ठभूषा त्वदंगीकृताः शर्व सर्वेऽपि धन्याः “ ॥१२ ॥

उपमन्युमुनि भी शिवस्तोत्र मे (स्तुतिकदंब पृ. १८) कहते हैं –
अशुचिं यदि माऽनुमन्यसे किमिदं मूर्ध्नि कपालदाम ते*(१४) । जगद्धर भट्ट ने दीनाक्रन्दन
नामक स्तोत्र में (११.३९.६१) अत्यन्त विस्तार से इस भाव को प्रकट किया है । गंगा, सूर्य, अग्नि, नन्दी पिनाकं त्रिशूल आदि को भगवान्‌ ग्रहण करते हैं तो मुझे भी ग्रहण कर सकते हैं ऐसा बड़ा मार्मिक वर्णन कवि ने वहाँ किया है ॥ ६९ ॥

Dr.T.M.P.Mahadevan

Inertness, animality, impurity and crookedness of movement are not in me, O God! Even if they be, O Crescent-crested One, am I not fit to serve as Thy ornament?

The devotee tells the Lord that he is fit to be accepted by Him. The very fact that he is a devotee shows that there are no blemishes in him. He has intelligence, himanity, purity, and straight-forwardness as the governing virtues. Even supposing that the devotee does not possess these virtues, but only the opposite vices, Siva has no right to reject him. For, has He not accepted as adornments inert, non-human, impure and crooked objects, such as hides, deer, bull, crescent-moon, and serpents?

Or, all these defects may be regarded as belonging to the screscent-moon. Siva is pleased to wear the extremely defective moon as His head-ornament. Why, then, should not the devotee claim to be accepted by Him? The devotee’s character, certainly, does not have so many blemishes as the moon’s.

Chandra (moon) is the masculine gender. There are different versions of the circumstance which led to Siva’s acceptance of Candra as head-ornament. One of them is as follows: Dakssa, one of the first agents of creation (Prajapati), gave his twenty-seven daughters (stars) in marriage to Candra, on condition that Candra should treat them all alike, without showing favouritism to any. But Candra developed a special attachment to Rohini. The other sisters got piqued and complained to their father. Daksa flew into a rage and cursed Candra saying that he would get wasted, that he would loose one of his kalAs each day, and that when all the sixteen kalAs vanished he would fade away. On the Sixteenth day, there was only one kalA left. Candra took refuge in the Lord. The Lord accepted him and placed him on his head as an ornament. By His grace, Candra began to regain his lost kalAs at the rate of one each day. The Lord willed that Daksa’s curse also should not go in vain. Therefore, he decreed that the waxing and waning of the moon should alternate.

According to another theory, a curse fell upon Candra because he had sought to defile the bed of his teacher’s wife.

Swami Tapasyananda

I am not dull unlike the moon on newmoon day (jatata). I have no kinship with brutes unlike the moon who has the hare in its heart (pasuta). I am not soiled with impurities unlike the lunar disc with its stains (kalankita). I have no crookedness in me unlike the moon noted for its irregular course (kutilacaratvam). Even if I have any of these, am I not, O Thou who wearest the moon on Thy crest, fit to be Thy ornament just like the moon?

(The moon has all the defects mentioned – Jatata, Pasuta, Kalankita and Kutilacaratvam. Yet the Lord Siva has the crescent moon as an ornament in his matter hair. The devotee therefore pleads that, whether he has these defects or not, he is fit to be accepted by the Lord.)