.
(Published every Monday and Thursday)
श्रीशिवानन्दलहरी -१२
गुहायां गेहे वा बहिरपि वने वाद्रिशिखरे
जले वा वह्नौ वा वसतु वसतेः किं वद फलम् ।
सदा यस्यैवान्तःकरणमपि शम्भो तव पदे
स्थितं चेद्योगोऽसौ स च परमयोगी स च सुखी ॥ १२ ॥
ஶ்ரீஶிவாநந்த³லஹரீ -12
கு³ஹாயாம்ʼ கே³ஹே வா, ப³ஹிரபி வநே வா(அ)த்³ரிஶிக²ரே
ஜலே வா வஹ்னௌ வா, வஸது வஸதே꞉ᳲ, கிம்ʼ வத³ ப²லம் ।
ஸதா³ யஸ்யைவாந்த꞉ᳲ கரணமபி ஶம்போ⁴ தவ பதே³,
ஸ்தி²தம்ʼ சேத்³-யோகோ³(அ)ஸௌ, ஸ ச பரமயோகீ³ ஸ ச ஸுகீ² ॥ (12)
शम्भो! गुहायां वा गेहे वा बहिः+अपि वने वा अद्रि-शिखरे वा जले वा वह्नौ वा वनते: फलं किं? वद। यस्य अंतःकरणम् अपि सदा तव पदे एव स्थितं चेत् असौ योगः सः परम-योगी च सः सुखी च।
एवमाश्रमचतुष्टयशिवभक्त्योः शिवभक्तेरेव वैशिष्ट्यमुक्त्वा शैलगुहाग्निजलवासादिभ्यः शिवपदारविन्दार्पितनिर्मलान्तःकरणस्य वैशिष्ट्यं सम्पादयन्नाह – गुहायामिति । गुहायां गिरिगह्वरे गेहे वा सद्मनि वा बहिः बाह्यप्रदेशेऽपि वने वा अरण्ये वा अद्रिशिखरे पर्वताग्रे वा जले वा सलिले वा वह्नौ वा पञ्चाग्निमध्ये वा पुरुषः वसतु वासं करोतु । वसतेः निवासात् किं फलम् किं प्रयोजनम् ? त्वम् इदं वद भण । अन्तःकरणमपि यस्य पुरुषस्य अन्तरिन्द्रियं पूर्वोक्तस्थानवासयुक्तं तदपि हे शंभो ! सदा सर्वदा तव ते पदे चरणारविन्द एव स्थितं चेत्, असौ अयमेव योगः शिवयोगः । स च पदारविन्दे निहितान्तःकरणो जनः परमयोगी निर्विकल्पसमाधिमान् स च स एव पुरुषः सुखी परमानन्दभाग्, भवतीति शेषः ॥१२॥
தவம் செய்தற்குரிய இடம், காடு, மலை முதலியவைகளல்ல; சிவன்பதம் ஒன்றேயாம் எனக் கூறுகின்றார்.
गुहायाम् – மலையின் குகையிலாவது
गेहे वा – வீட்டிலாவது
बहिरपि – பரந்த வெளிப்பிரதேசத்திலாவது
वने वा – காட்டிலாவது
अद्रिशिखरे – பர்வத உச்சியிலாவது
जले वा – தண்ணீரிலாவது
वह्नौ वा – நெருப்பிலாவது (பஞ்சாக்னி மத்தியிலாவது)
वसतु – இருந்துகொண்டு எவனும் வஸிக்கட்டும்
वसतेः – அவ்வாறு வஸித்தலால்
किं फलम्? – யாது பிரயோஜனம் (என்று )
वद – நீரே சொல்வீர். (அதில் ஒன்றுமில்லை)
हे शंभो – ஹே சம்போ!
यस्य – (ஆயினும்) எவனுடைய
अंतःकरणमपि – அந்தஃ கரணமானது (மனமானது)
सदा – எப்போதும்
तव पदे एव – உமது பாதங்களிலேயே
स्थितं चेत् – நிலைத்து நிற்குமேயாகில்
असौ योगः – அதுவே யோகம் எனப்படும்.
स च – அவனே (அவ்வித மனதை உடையவனே)
परमयोगी – உயர்ந்த பரமயோகீ எனப்படுவான் (நிர்விகல்ப ஸமாதியை அடைந்தவன்)
स च सुखी – அவன் தான் ஸுகத்தை அனுபவிப்பவனாவான் (மோக்ஷத்துக்குரியவன்)
ஹே சங்கர! ஸதா அலையும் மனத்தை அலையவொட்டாது நின் பாதாரவிந்தத்தினிடமாக (இரண்டறக்கலந்து) நிற்கச் செய்பவரே முடிவிலா ஆனந்தமனடைந்த உண்மை ஞானயோகிகளாவர்; இதையறியாது, காடு மலையாதிகளில் கடுந்தவமியற்றினும், மனவடக்கமின்றி, இடத்தால் பயனில்லை.
குஹையிலோ, வீட்டிலோ, வெளிப்ரதேசங்களிலோ, வனங்களிலோ, உயர்ந்த மலையின் உச்சியிலோ, ஜலத்திலோ, அல்லது கடுமையான வெய்யிலில் நான்கு பக்கங்களிலும் நெருப்பை வளர்த்து அதன் மத்தியில் இருந்து கொண்டு உன்னை பஜிப்பதினாலோ என்ன ப்ரயோஜனம்? ஹே சம்போ ! சொல். எவனுடைய உள்ளமும் உள்ளடங்கிக் கிடக்கின்ற புலன்களும் உன் திருவடித் தாமரையில் எப்பொழுதும் நிலைபெற்றிருக்குமேயானால் அதுவே மிகச் சிறந்த யோகமாகும். அப்படிப்பட்ட உள்ளம் உடையவனே மிகச் சிறந்த யோகி எனப்படுகிறான். அவனே சலனமற்ற “நான் பரமானந்த சுகத்தை அனுபவிக்கின்றேன் என்ற உணர்வும் கூட அகன்ற நிலை” என்ற நிர்விகல்ப ஸமாதியடைந்தவனாக ஆகிறான். அவனே பேரின்பத்தை அனுபவிக்கின்ற சுக புருஷன்.
9, 10, 11, 12 இந்த நான்கு சுலோகங்களிலும் ஸ்ரீபரமேச்வரனிடம் மனது ஈடுபடவேண்டுமென்பதே பலவிதமாக வேண்டிக்கொள்ளப்படுகிறது. 9-வது சுலோகத்தில் பலவித புஷ்பங்களை எடுத்து அர்ச்சனை செய்வதைவிட மனதை ஸ்ரீ பரமேச்வரனிடம் அர்ப்பணம் செய்வதே மிகச்சிறந்தது என்றும், 10-வது சுலோகத்தில், எப்பிறவியிலும் மனது ஸ்ரீ பரமேச்வரனிடமே நிலைபெற்றிருக்கவேண்டும் என்றும், 11-வது சுலோகத்தில் எந்த ஆசிரமத்திலும் அவரிடமே மனது இருக்கவேண்டுமென்றும் கூறிவிட்டு இங்கு எந்த இடத்தில் வாசஞ்செய்தபோதிலும் மனது ஸ்ரீ பரமேச்வரனிடமே ஈடுபட்டிருந்தால் அதுவே சிறந்த யோகம் என்றும், அதுவே நிகரற்ற சுகம் என்றும் கூறப்படுகிறது. யோகாநுஷ்டானத்திற்கென்றும், தவத்திற்கென்றும் மலையிலும், குகையிலும், காட்டிலும், ஜலத்திற்குள்ளும், பஞ்சாக்கினி மத்தியிலும், பலர் வாசஞ்செய்யக்கூடும். அதனால் மட்டும் எவ்வித பயனும் சித்திக்காது. அவர்களுடைய மனதும் ஸ்ரீ பரமேச்வரனுடைய சரணாரவிந்தங்களில் ஈடுபட்டிருந்தால் அதுதான் சிறந்த யோகமாக ஆகும். அதனால் சிறந்த சுகத்தையும் பெறமுடியும்.
शम्भो = हे कल्याणरूपी परशिव !,
गुहायाम् = गुफा में,
गेहे = घर में,
वा = या,
बहिः = बाहर,
अपि = भी,
वने = जङ्गल में ,
वा = या,
अद्रिशिखरे = पहाड़ की चोटी पर,
जले = जल में,
वा = या,
वह्नौ = आग के घेरे में,
वा = या (अन्यत्र कहीं),
वसतु = कोई रहे,
वद = बताओ,
वसतेः = कहीं रहने (मात्र) का,
किम् = क्या,
फलम् = फल है ?,
यस्य = जिसका,
अन्तःकरणम् = मन,
अपि = भी (शरीर के साथ),
सदा = हमेशा,
एव = ही,
तव = आपके,
पदे = चरण में ,
स्थितम् = एकनिष्ठ है,
चेत् = तो,
असौ = वही,
योगः = योग है,
च = और,
सः = वह व्यक्ति (ही),
परमयोगी = योगियों मे श्रेष्ठ है,
च = तथा,
सः = वही
सुखी = सुखी है ।
Dr.T.M.P.Mahadevan
Let one live in a cave, in a house, in the open, in a forest, on the top of a mountain, in water, or in fire. Tell me, of what use is such living? O Shambhu! If a person’s mind remains always at Thy feet, that, verily, is yoga; he, indeed is the supreme yogin, yea, the one that is most happy!
The conditions under which one lives and the austerities one performs have no intrinsic value. What really matters is the mind’s devotion to God. Yoga Means yoking the mind; the true yoga is the yoking of the mind to God. When one thus becomes God-Centered, one gains the supreme delight.
Swami Tapasyananda
What does it matter where a man lives – be it in a cave or a house, in the open or in a forest, on a mountain top or in water, or in the midst of fires? O Lord! If a person’s mind resides always at Thy feet, his is the Yogic state, and he is the supreme Yogi and the happy man.
जले वा वह्नौ वा वसतु वसते: किं वद फलम् ।
सदा यस्यैवान्त: करणमपि शंभो तव पदे
स्तितं चेधयोगोऽसौ स च परमयोगी स च सुखी ॥ १२ ॥
गुहायां – (Even if you happen to) live in the caves of mountains;
गेहे वा – or living inside a house;
बहिरपि – or stay in open space;
वने वा – or the midst of a forest;
अद्रिशिखरे – or on top of a mountain;
जले वा – or in the waters;
वह्नौ वा – or inside the fire;
वसतु – do as you please;
वसतेः – living in such diverse places;
हे शम्भो ! – Hey! you, the one who is the cause of all sukham;
किं – what;
फलं – what phalam or prayojanam;
वद – You please tell;
यस्य – whosoever’s;
अन्तः करणमपि – inner organ ie. the mind;
सदा – always;
तव – your;
पदे एव – holy lotus feet;
स्थितं – permanently;
चेत् – set;
असौ – that alone (ie. keeping the mind permanently in your lotus feet);
योगः – Yoga;
स च – that one alone is;
परम योगी – parama yogi;
सच – He alone;
सुखी – is the enjoyer of Sukham (Moksha).
Commentary
கங்கையாடில்லென் காவிரியாடிலென்
கொங்குமா தண் குமரித்துறை யாடிலென்
ஓங்குமாகடல் ஓதநீ ராடிலென்
எங்கும் ஈசன் எனாதவர்க் கில்லையே
(திருநாவுக்கரசர்)
In Sloka 10 and 11 AachaaryaaL says that a bhakthimaan would not mind taking any birth be it human, animal, insect or a worm. Even in respect of human births, it would not matter to him to be a Brahmana or a Kshathriya or a Vaisya or a Sudhra if he has dhruda bhakthi to Parameswara. In this sloka AachaaryaaL points out that different places do not by themselves bring janma साफल्यं but again it is only Parameswara bhakthi that brings Moksha to a person.
“वृत्तिहीनं मनः कृत्वा क्ष्त्रज्ञं परमात्मनि |
एकीकृस्य विमुच्येत योगोSयं मुख्य उच्च्यते ||”
Our saasthraas say that one should give up his dehaabimaanam and realize that the inside entity that enjoys everything is Brahman. This realization is called ‘yogam’. This is underscored as in: “योगः अहं ब्रह्मेति ज्ञानम्, तद्वान् योगी ”. We have (a) five gnaanEndhriyaas, (b) five karmEndhriyaas, (c) five praaNas, (d) manas and (e) buddhi. There are five peetams corresponding to the above five. These five peetams would look like a lotus flower. There are five devathaas that correspond to these five peetams and they are: (a) Brahma (b) Vishnu (c) Rudhra (d) Maheswara and (e) Sadhaasiva. Beyond these five peetams is the Self-shining Siva Jyothi which is the Suddha NirguNa Sivam. To this NirguNa Sivam one should have ekhaagra manas without letting it wander towards vishayas. Having this NirguNa Sivam pervade one’s mind with the knowledge “I am Siva (शिवोहम् )” is the most superior Raja Yoga. Those who do this anusandhaanam are the Raja Yogis who enjoy MOkshaanandham.
There is nothing that Raja Yogis cannot do. They are possessed of all the ashta siddhis. Without knowing this secret praanis make grave mistake by thinking that their janmam can attain साफल्यं by means of sthala visEshas. By living in dense forest or in the caves in tall mountains or in the midst of water or surrounded by agni one cannot attain MOksha. Instead having dhruda bhakthi to Parameswara by surrendering one’s mind at His lotus feet alone can MOksha be attained. We are not denying that there is sthala visEsham however without dhruda bhakthi these sthala visEsham is of no use. In Ramayana Vaalmiki says in Aaranya Kaanda:
“सेवमाने दृढ सूर्ते दिशामन्तकसेविताम् |
विहीनतिलकेव सत्रीनोत्तरा दिक्प्रकाशते ||
The interesting meaning of the example “विहीनतिलकेवसत्री” is that if a woman wears all kinds of jewelleries and garments would not attain sampoorna soundharyam if she does not wear kumkuma thilakam on her forehead. On the other hand a woman who only wears a kumkuma thilakam and not jewelleries would yet have sObhanam. This kumkuma thilakam is compared to Dhruda Bhakthi to Parameswara. So this slOka reiterates that Moksha is not attained by snaanam or japam or manthram or yanthram or sankeerthanam or yagna dhaanam etc but only by the surrender of the lotus flower of one’s mind to Parameswara.
Because the mind has found its layam with those sthalams, the sthalams get their respect and not otherwise. Without surrendeing the lotus of the mind nothing whatsoever is achieved by snaanam, japam, mantram, yantram, sangeerthanam, yagnam or dhaanam etc.
Therefore, Hey! Krupaanidhe! whosoever have their mind for ever lies absorbed in your lotus feet alone become Raja Yogis. Whatever they do is the ashtaanga yoga. They alone are qualified for Moksha Padhavi. Ashta siddhis are dependent on them only. They alone are superior bhaagyasaalis.
Therefore, O! SaraNaagatavatsala! Who else would I surrender to except you! I see all the Brahmanishtaas lie there like swans in your lotus feet. When will I attain those softest feet of yours? Only when I attain that my mind gets its saanthi.
From this it is clear that without surrendering the lotus of our mind at the feet of Saakshaat Parameswara no sthalam can delier its gouravam. This is is the sum and substance of this sloka.
Sivoham, Sivoham.
