चित्रं वट तरोर्मूले वृद्धाः शिष्या गुरुर्युवा ।

गुरोस्तु मौनं व्याख्यानं शिष्यास्तु च्छिन्नसंशयाः ॥

 

अथ तत्र भवान्‌ परमकारुणिकः श्रीशंकराचार्यः परमेश्वरप्रणतिमहिम्ना सकलार्थसिद्धिमधिगत्य स्वयं भवं तर्तुम्‌, अन्यांश्च तारयितुं परमेश्वरं स्तोतुमारभमाणः अविघ्नेन ग्रन्थपरिसमाप्तये शिवयोर्नमनरूपं मङ्गलमाचरति – कलाभ्यामिति। मे मम इयम्‌ असौ  नतिः प्रणामः शिवाभ्याम्‌, शिवा च शिवश्च शिवौ ताभ्याम्‌, “पुमान्‌ स्त्रिये’ त्येकशेषः पार्वतीपरमेश्वराभ्यां  भवतु अस्तु। नमस्कार्ययगुणान्‌ प्रकटयितुमाह- कलाभ्यामित्यादि। कलाभ्यां श्रुतिप्रसिद्धसकलविद्यास्वरूपाभ्यां चूडालङ्कृतशशिकलाभ्यां चूडाभ्यां शिखाभ्याम्‌ अलंकृते मण्डिते शशिकले चन्द्रकले ययोस्ताभ्यां शशिकलातिशायिचूडाविशिष्टाभ्यामित्यर्थः। निजतपःफलाभ्यां निजे आत्मीये ये तपसी ये निराहारादि तदेकनिष्ठाद्युग्रवते तयोः फलाभ्यां फलभूताभ्यां परस्परतपःफलभूताभ्यामित्यर्थः। भक्तेषु स्वभक्तेषु प्रकटितफलाभ्यां प्रकटिते प्रकाशिते फले धर्मादिफलदाने याभ्यां ताभ्यां परहस्तप्रकटितसर्वफलदानाभ्यामिति यावत्‌। अस्तोकत्रिभुवनशिवाभ्याम्  अस्तोकम्‌ अनल्पं त्रिभुवनस्य त्रयाणां भुवनानां समाहारस्त्रिभुवनम्‌, तस्य शिवं भद्रं याभ्यां ताभ्याम्‌ अनल्पत्रिभुवनभद्रहेतुभ्यामित्यर्थः । हृदि मनसि पुनर्भवाभ्यां पौनः पुन्येन प्रतिध्यानं जायमानाभ्यां, यदा यदा ध्यायति तदा तदा नवनवोन्मेषणेनोत्पद्येते इति यावत्‌ । ‘सद्योजातं प्रपद्यामी’ति श्रुतेः। आनन्दस्फुरदनुभवाभ्याम्‌ आनन्देन साकं स्फुरन्‌ अनुभवः स्वरूपबोधः ययोस्ताभ्याम्‌ । एतैः कलाभ्यामित्यादि विशेषणैर्नमस्कार्यवस्तुनोर्वैशिष्ट्यं  प्रतिपाद्यते || १||

कलाभ्याम् – வேதம் முதலான சகல வித்யாஸ்வரூபர்களாகவும்

चूडालंकृतशशिकलाभ्याम् – ஜடையில் சந்திரனது கலைகளைத்தரித்திருப்பவர்களாகவும்

निजतपःफलाभ्याम् – நிஜமான வகையில் தவம் செய்வோர்களாகவும் (ஸ்ரீ பார்வதி  அல்லது பரமசிவன் இவர்களில் யாதொருவரை நோக்கி தவம் செய்தாலும் மற்றவரும் அத்தவத்தின் பயனைத் தருபவர்கள்)

भक्तेषु – தம்பக்தர்களுக்கு

प्रकटितफलाभ्याम् – ப்ரகடனம் செய்யப்பட்ட​ தர்மாதிபலன்களை கொடுப்பவர்களாகவும்

अस्तोक त्रिभुवन शिवाभ्याम् – திரிபுவனங்களுக்கும் சர்வமங்கள​த்தைச் செய்பவர்களாகவும்

हृदि – (பக்தர்கள்) மனதில்

पुनर्भवाभ्याम् – எந்தெந்த விதமாய் தியானிக்கிறார்களோ அந்ததந்த விதமாக தோன்றுபவர்களாகவும்

आनन्दस्फुरदनुभवाभ्याम् – அவ்வாறு தியானிப்போர்க்கு கொடுத்துங்குறையாத ஆனந்த மேலீட்டை அளிப்பவர்களாகவும் இருக்கின்ற

शिवाभ्याम् – பார்வதி பரமேச்வரர்களின் பொருட்டு

मे – என்னுடைய

इयं नतिः – இந்த நமஸ்காரம்

भवतु – இருக்கட்டும்.

நான்மறையாதி சகல கலைகளின் வடிவினராயும்,  கங்கை யணிந்த சடைமுடியில் அழகிய மூன்றாம்பிறைச் சந்திரனை யணிந்தவராயும்,  கச்சணிந்த உமையவளுக்கு அபேதராயும், (வேறாக நின்று) அவள் தவத்திற்கேற்பத் தக்கப்பயனளித்தும், என்றால்,  (சிவபெருமான் சக்திக்கு அருளியும்,  சக்தி சிவபெருமானுக்கருளியும்) அடியார்க்கு வேண்டிய இகபரபோகமளிப்பதில் கருத்தறிந்து ஈயும் காமதேனுவை ஒத்தவராயும்,  மண் விண் பாதாளமென்னும் மூவுலகத்து உயிர்கட்கும் அவரவர் வினைக்கேற்பப் பயன்தந்து,  இருவினையொப்பு மலபரிபாகம் சத்திநிபாதம் இவற்றையடையச்செய்து அந்தமில் மு(க்)த்தியின்பத்தையும் அருள்பவராயுமுள்ள, பார்வதீபரமேச்வரர்களே!உங்களது பாதாரவிந்தங்களை அடியேன் பூரணபக்தியோடு மனமுருகித் துதித்து இயற்றப் புகுந்த இவ்வினிய பாமாலையை அங்கீகரித்து அருள்புரிவீராக !

மிகத்தெளிவாக – ச்ருதிவாக்யங்களால்‌ விளக்கப்பட்டு “ஈசான ஸர்வ வித்யானா” மென்று ஸர்வ வித்யைகளினுடைய வடிவமாய்‌ விளங்குகின்‌றவர்களும்‌ தம்‌ தம்‌ தலையில்‌ அலங்காரமாக சூடப்பட்ட மூன்றாம்‌ பிறை சந்திரனுடைய சோபையை தங்கள்‌ கேச ஜாலங்களின்‌ சோபையால்‌ மேலும்‌ சோபையையூட்டுகின்றவர்களும்,‌ ஒரு சமயம்‌ பரமசிவன்‌ பார்வதியை பார்யையாக அடைய விரும்பி ஆஹாராதிகளையொழித்து மிகக்கடினமாகத்‌ தபஸ்‌ புரிந்தார்‌. அது போலவே பார்வதி தேவியும்‌ பரமசிவனைப்‌ பர்த்தாவாக அடைய விரும்பி பல கடின வ்ரதங்களை அனுஷ்டித்து தவம்‌ புரிந்து ஒருவருக்கொருவர்‌ செய்த தபஸின்‌ பலனாக தம்பதிகளாக ஆனவர்களும்‌, பார்வதீ பரமேச்வரர்களை “பக்தி செய்கின்ற பக்தர்களுக்கு அருள்பாலித்து தங்கள்‌ மஹிமைகளை பக்தர்களின்‌ மூலமாகவே வெளிப்படுத்‌துகின்றவர்களும்‌ மூன்று லோகத்து ஜீவராசிகளுக்கும்‌ அவரவர்களுடைய கர்மபலனை யொத்து அகேகவிதமான நன்‌மைகளை செய்‌கின்றவர்களும்‌ ஸத்யோஜாதம்‌ ப்ரபத்யாமி என்று வேதங்களில்‌ கூறியபடி பக்தர்கள்‌ எப்பொழுதெல்லாம்‌ த்யானம்‌ செய்கிறார்களோ அப்பொழுதெல்லாம்‌ புதிது புதிதாகத்‌ தோன்றுகின்‌றவர்களாயும்‌ சிவானந்த வெள்ளத்தில்‌ தூய்த்‌து ப்ரகாசிக்கின்ற ஞானமே வடிவாய்‌ அமர்ந்தவர்களுமான அந்த பார்வதீ பரமேச்வர்களுக்கு பூர்ண பக்தியுடன்‌ கூடின எனது இந்த நமஸ்காரம்‌ இருக்கட்டும்‌.

பரம கருணாமூர்த்தியான ஸ்ரீசங்கரபகவத் பாதாச்சார்ய ஸ்வாமிகள் ஸ்ரீபரமேச்வர ஆராதனை மஹிமையால் ஸகல வேத வேதாங்கங்களின் அர்த்தங்களையும் உணர்ந்து ஸ்வயம் ஜீவன் முக்தர்களாய் இருந்தபோதிலும் ஸம்ஸாரத்தில் உழன்று பரிதவிக்கும் மற்ற ஜீவராசிகளையும் உஜ்ஜீவிக்கும்படி செய்ய அவர்களுக்கும் பரமேச்வரனிடம் பக்தியுண்டு பண்ணுவதற்காக “சிவானந்தலஹரீ ”  என்ற இச்சிறந்த ஸ்தோத்திரத்தை இயற்றியுள்ளார்கள் .  இது எவ்வித இடையூறுமின்றி முடிவடைவதன் பொருட்டு மங்களஸ்வரூபிகளான ஸ்ரீபார்வதீ பரமேச்வரர்களின் நமஸ்கார ரூபமான மங்களத்தை இந்த முதல் ச்லோகத்தால் செய்கின்றார்கள்.

ச்ருதிகளில் ஸ்ரீபார்வதி பரமேச்வரர்கள் ஸகல வித்யாஸ்வரூபமாக கூறப்பட்டிருக்கிறார்கள் .  இந்த ஸ்தோத்ரரூபமான வித்யையும் அவர்களுடைய அருளால் மிகச்சிறந்து விளங்கவேண்டு மென்பதற்காக முதன் முதலில் வித்யாஸ்வரூபமாகவே அவர்களை போற்றுகின்றார் .

ஸ்ரீபார்வதி பரமேச்வரர்கள் இருவரும் சிரஸில் சந்த்ரகலையை தரித்துக்கொண்டிருக்கிறார்கள் .  சந்த்ர கலையால் சிரஸிற்கு சோபை என்று மற்றவர்களிடத்தில் கூறலாம் .  ஆனால் இவர்களிடத்தில் மட்டும் இவர்களுடைய கேசத்தால் தான் சந்த்ர கலைக்கு சோபை அதிகம் என்று குறிப்பிடுகிறார் .

ஸ்ரீபார்வதியை அடையவேண்டு மென்று ஸ்ரீபரமேச்வரனும் ,  ஸ்ரீபரமேச்வரனை பார்த்தாவாக அடையவேண்டு மென்று பார்வதியும் கடும்தவம்புரிந்து அதன் பயனாக ஒருவரை மற்றொருவர் பெற்றார் .

ஸ்ரீபார்வதீ பரமேச்வரர்களை அண்டியவர்கள் ஏராளமான பயனைப் பெறலாம் என்பதை அவர்கள் தானே வெளியிடுவதைவிட, அவ்விதபயன்களைப் பெற்ற பக்தர்கள் மூலம் வெளியிடுவதன்றோ விசேஷம் ! ஆதலால் அவ்விதமே அதை அவர்கள் வெளியிடுகிறார்கள் என கூறப்பட்டிருக்கிறது .

பொதுவாக உலகில் மங்களமென்றால் மங்களஸ்வரூபிகளான  ஸ்ரீபார்வதி பரமேச்வரர்களிட மிருந்தே உண்டாக வேண்டும் என்பதையும் சுட்டிக்காட்டுகின்றார் .

இவ்வளவு மஹிமைபெற்ற சிறந்த தெய்வங்களை நாடுவது மிகசுலபம் என்பதை புகட்ட “த்யானம்” செய்யும் போதெல்லாம் மனதில் தோன்றுகின்றனர் என வர்ணிக்கப்படுகிறது .

உபநிஷத்துகளில் பரப்ரம்மத்தை ஸச்சிதானந்த ஸ்வரூபமாக வர்ணிக்கப் பட்டிருக்கின்றபடியால் அந்த பரப்ரம்மத்தின் ஸகுணரூபமான ஸ்ரீபார்வதி பரமேச்வரகர்களையும் ஸச்சிதானந்த ஸ்வரூபமாகவே இங்கும் போற்றுகிறார் .

कलाभ्याम्‌ = समस्त कलाओं के साररूप, चूडालङ्कृतशशिकलाग्याम्‌ = चन्द्रकला से
अलंकृत मस्तकवाले, निजतपःफलाभ्याम्‌ = एक दूसरे के तप के फलरूप, भक्तेषु = भक्तों पर ( कृपा
कर ) प्रकटितफलाभ्याम्‌ = फल देने वाले, अस्तोकत्रिभुवनशिवाभ्याम्‌ = समस्त त्रिभुवन का
कल्याण करने वाले, आनन्दस्फुरदनुभवाभ्याम्‌ = आनन्द के प्रकट अनुभवरूप्‌, पुनः = तथा, हृदि =
हृदय में, भवाभ्याम्‌ = होने वाले, शिवाभ्याम्‌ = शिव-शिवा के लिये, मे = मेरी, इयम्‌ = यह,
नतिः = प्रणति ( प्रणाम ), भवतु = हो ।

I make prostration to Siva and Parvati, who form the embodiment of all arts (fine and practical), whose matted crests are adorned with the crescent moon, who are to each other the mutual rewards obtained by their respective austerities, who bestow on aspirants liberation and other fruits of devotional life, who are the source of abounding good to the three worlds, who reveal themselves in forms of ever-renewing novelty with the progress of meditation, and whose experience generates supreme bliss in a mind contemplating on them.